Krótka relacja z „Magikonu” zestawia dwa dawne przekazy o pastorze Klopffleischu, bibliotece zmarłego profesora Sommera i rękopisie dotyczącym Zoharu.
Przekład
W 29. zeszycie Bibliotheca magica Haubera, na stronie 304 i następnych, przytoczono z Geistliche Fama następującą wiadomość.
Wyciąg z listu. Gotha, 28 listopada 1735 roku:
„Przed kilkoma dniami zmarł kaznodzieja kolegiacki, pan Klopffleisch. Jak sam powiedział przed śmiercią, stało się to wskutek ukazania się zmarłego pana Sommera, dawnego nauczyciela księcia – Johanna Adolpha, najmłodszego brata obecnie panującego księcia Fryderyka III. Klopffleisch kupił bibliotekę Sommera od jego spadkobierców. Chciał znaleźć opracowaną przez niego, lecz dotąd niewydaną księgę zwaną Zohar. Gdy jej szukał, zjawił się pan Sommer i przyniósł mu ją. Widok ten tak przeraził kaznodzieję, że po kilku dniach, gdy dołączyła gorączka, zmarł”.
Zdarzenie, z dodatkowymi okolicznościami, przedstawiono również w drugim tomie Deuteroskopii Horsta, na stronie 94, na podstawie książki Loehiego Chwała Boga płynąca z rozważania nieba i ziemi (Norymberga, od 1767 roku). Według tej wersji przebieg wydarzeń był następujący:
„Kaznodzieja nadworny, doktor Klopffleisch, kupił bibliotekę Sommera. Gdy pewnego popołudnia poszedł dokładniej obejrzeć książki, przeglądając orientalny rękopis, powiedział:
– Dobry Sommerze, jak daleko zaszedłeś w nauce języków Wschodu! Szkoda, że już gnijesz w grobie!
Wtedy wydało mu się, że ktoś cicho przechodzi przez pokój. Nic jednak nie zobaczył, więc nie zastanawiał się nad tym dalej. Kiedy przy podobnej okazji powtórzył te słowa, poczuł, jak gdyby coś naciskało mu na ramiona. Odwrócił się i ujrzał zmarłego profesora Sommera. Przyjrzał mu się dokładnie.
Następnie, bardzo poruszony, udał się do ukochanej żony. Uprzedził jej pytania, skarżąc się na nagłe, silne złe samopoczucie. Za radą lekarza wezwano spowiednika. Chory opowiedział mu całe zdarzenie w obecności wszystkich i zapewniał, że nie było to przywidzenie: wszystko naprawdę spotkało go dokładnie tak, jak to relacjonował. Już trzeciego dnia zmarł, doznawszy silnych drgawek”.
Orientalny rękopis, przy którym miało dojść do ukazania się postaci, mógł być odpisem lub opracowaniem słynnej kabalistycznej księgi Zohar. Pozostałe różnice między relacjami nie mają znaczenia.
– y –
Nota źródłowa
„Ein Gelehrter stirbt von der Erscheinung eines Andern” [„Uczony umiera po ujrzeniu zjawy innego uczonego”], Magikon, 1850, s. 90–91; skan rocznika. Artykuł przytacza dwie wersje starszej opowieści, które różnią się między innymi sposobem ukazania się Sommera. Rozpoznanie rękopisu jako tekstu związanego z Zoharem jest przypuszczeniem autora, a związek widzenia ze śmiercią kaznodziei należy do dawnej relacji.