Jewish Society for Psychical Research

Opublikowany przez

ŻYDOWSKIE TOWARZYSTWO BADAŃ PARAPSYCHICZNYCH

W Jewish Chronicle z 18 stycznia jeden z korespondentów napisał, co następuje:

„Wśród mniej znanych żydowskich organizacji, Żydowskie Towarzystwo Badań Parapsychicznych jest być może – ze względu na swoją wyjątkowość – jedną z najbardziej interesujących. Wiedząc niewiele lub nic o technicznych aspektach zjawisk parapsychicznych, byłoby z mojej strony nieuczciwe wyrażanie jakiejkolwiek opinii na temat samego zagadnienia. W związku z tym moja wzmianka o tym Towarzystwie nie powinna być interpretowana ani jako próba zachęcania Żydów do wstępowania do niego, ani jako próba zniechęcania tych, którzy już są jego członkami.

Poniższe fakty dotyczące Towarzystwa zostały mi przekazane przez pana A. Victor, przewodniczącego tej organizacji. Towarzystwo istnieje od pięciu lat. Członkostwo nie jest ograniczone wyłącznie do Żydów. Spotkania odbywają się dwa razy w tygodniu, a stała siedziba mieści się przy 65 Baker Street, W. Celem jego założenia było szerzenie wiary w oraz wiedzy o Przetrwaniu jako fakcie występującym w naturze. Nie ma mowy o traktowaniu tego zagadnienia jako religii.

Towarzystwo jest prawidłowo ukonstytuowaną organizacją, posiadającą radę zarządzającą składającą się z szesnastu osób, przy czym żydowski charakter jest starannie podtrzymywany. Liczy ono ponad 200 członków wspierających oraz dodatkową listę mailingową obejmującą kolejne 200 osób. Jewish Society for Psychical Research jest jedyną tego rodzaju żydowską organizacją w Anglii.

Jego honorową prezes jest panna Regina Miriam Bloch, a honorowym wiceprezesem – rabin dr Silverstone. W ostatnim czasie liczba członków tak bardzo wzrosła, że Towarzystwo niemal przerosło swoją obecną siedzibę i poszukuje nowego centrum. Przekazano mi również interesującą informację, że pewna liczba osób uczestniczy w spotkaniach, zachowując całkowitą anonimowość.

Towarzystwo twierdzi, że skutecznie pobudza większe zainteresowanie sprawami żydowskimi oraz przyczynia się do rozwoju głębszego poczucia ogólnej duchowości. Przypomniano mi, że termin ‘spirytualizm’ ma różne znaczenia dla różnych ludzi. Chociaż mój udział w jednym ze spotkań nie nauczył mnie wiele ani o spirytualizmie, ani o zjawiskach parapsychicznych, nie mogłem nie być pod wrażeniem oczywistej szczerości tych, którzy studiują to zagadnienie.”

źródło: The Jewish S.P.R.;  Light on Spiritualism and Psychical Research, January 24, 1935.

Flyer from 1935 announcing meetings of the Jewish Society for Psychical Research. Courtesy of Sam Glauber-Zimra.

 

 

Czym było to towarzystwo i kiedy działało

Było to żydowskie stowarzyszenie spirytualistyczno-parapsychiczne w Anglii, funkcjonujące w okresie międzywojennym. Z opracowań wynika, że powstało w 1929 r. i było wówczas postrzegane jako wiodąca żydowska organizacja spirytualistyczna w Anglii. Jewish Monster Hunting+1

W literaturze spotyka się też wariant nazwy „Psychic Research” (nie tylko „Psychical”), co odzwierciedla ówczesną płynność terminologii. Jewish Monster Hunting

Gdzie działało (miejsce, zaplecze)

Z przytoczonego przez Ciebie artykułu (z Jewish Chronicle) wynika, że miało stałe pomieszczenia przy 65 Baker Street (Londyn, dzielnica Marylebone) oraz regularne spotkania (w tekście: dwa razy w tygodniu). To pasuje do obrazu organizacji jako klubu/centrum spotkań z odczytami i demonstracjami.

Niezależnie od tego, zachował się przynajmniej jeden druk ulotny z 1935 r. (flyer) zapowiadający spotkania tego Towarzystwa, co potwierdza, że miało ono praktykę organizowania wydarzeń i ich ogłaszania w formie materiałów drukowanych. jwa.org+1

Kto stał za inicjatywą (osoby, funkcje)

Z badań wynika, że Regina Miriam Bloch (1889–1938) była współzałożycielką i pierwszą prezes(ką) Towarzystwa. in.bgu.ac.il
W źródłach przewija się też Dora E. Blumenthal jako osoba pełniąca później funkcję prezeski (wzmianka przy okazji działalności rabina Mosesa Gastera i kręgów spirytualistycznych). mediaofmediumship.stir.ac.uk

Wątek rabiniczny jest ważny: np. rabin dr Moses Gaster wygłaszał wykład „w obronie” spirytualizmu w żydowskim kontekście właśnie w ramach działalności Towarzystwa (wzmianka o wykładzie w maju 1932). mediaofmediumship.stir.ac.uk+1

Co robili na spotkaniach (profil i tematy)

Z opracowań naukowych wynika, że członkowie tej grupy:

  • bronili tezy o kompatybilności spirytualizmu z judaizmem,

  • wplatali wątki żydowskie w działalność i pisma (język, symbole, interpretacje),

  • reagowali też na stereotyp „materializmu” Żydów, podkreślając tradycje mistyczne (np. kabałę) i „duchowy” wymiar judaizmu. in.bgu.ac.il+1

To bardzo spójne z tym, co masz w cytacie z Jewish Chronicle: nacisk na „Survival” (przetrwanie/ciągłość istnienia po śmierci) jako „fakt natury”, ale bez robienia z tego nowej religii.

Czy wydawali materiały?

Nie widzę w dostępnych, otwartych źródłach (które mogę tu zacytować) potwierdzenia, że wydawali regularny periodyk na wzór czasopisma. Natomiast mamy mocne przesłanki, że:

  • drukowali ogłoszenia/ulotki o spotkaniach (przynajmniej zachowana ulotka z 1935 r.). jwa.org+1

  • funkcjonowali z obrotem korespondencyjnym i listami mailingowymi (co zresztą pojawia się w Twoim fragmencie), więc praktycznie na pewno krążyły komunikaty, zaproszenia, programy odczytów — choć nie zawsze przetrwały jako łatwo dostępne skany.

W praktyce wiele takich stowarzyszeń utrwalało swoją aktywność nie tyle w „własnym piśmie”, co w relacjach prasowych (tu: Jewish Chronicle), ogłoszeniach i drukach okolicznościowych.